Itwêwasinahikan

Âcimostâkêwin êwako kiskêyihtamohiwêwin. Itamahcihowin âcimostâkêwin êwako kiskkêyihtakwan isi Tipiyawê itamahcihowin kiskêyihtamohiwêwin (PHI). PHI êwako “nisitawêyihtâkosiwin kiskêyihtamohiwêwin” ohci ayisiyiniw itamahcihowin ahpô itamahcihowin nâkatohkâtowin masinahikâtêwin. Êwako ta-kî-asici mitoni mistahi kiskêyihtamohiwêwin, tâpiskôc kiskêyihtamohiwêwin ohci kî-itamahcihowin isayâwin (a), nanâtawihiwêwin, maskihkîwikamik wasinahikanis âkihtason, maskihkiya ka-otinamin, mîna mitoni ayiwâkês.

Âcimostâkêwin Kanawêyihcikêw: Kîkway ka-pimipayihtâhk nâkatêyihtam kiki mînopayin isi môsahkinikêwin êkwa/ahpô âstahcikôwin ohci âcimostâkêwin mîna ka-wiyasiwâcikêkêt ohci âcimostâkêwin âpacihtawin, nôkohtâwin, pisiskêyihtamowin, êkwa pakitêyihtamowin. Mitoni ka-pîkwêyihtamowin asici pisiskêyihcikêwin êkwa kâcisowin ohci kiskêyihtamohiwêwin. (pimohtatâwin: GA4GH)

Âcimostâkêwin Kanawêyihcikêwak: Kîkway ka-pimipayihtâhk nâkatêyihtam kiki mînopayin isi môsahkinikêwin êkwa/ahpô âstahcikôwin ohci âcimostâkêwin mîna ka-wiyasiwâcikêkêt ohci âcimostâkêwin âpacihtawin, nôkohtâwin, pisiskêyihtamowin, êkwa pakitêyihtamowin. Mitoni ka-pîkwêyihtamowin asici pisiskêyihcikêwin êkwa kâcisowin ohci kiskêyihtamohiwêwin.

Âcimostâkêwinmasinahikâtêwin êwako masinahikâtêwin ohci âcimostâkêwin pah-pîtos pimohtatâwin – mâmawinam pah-pîtos ohci atiht âcimostâkêwin pah-pîtos ayisiyiniw ohci.

Aniskac ohciwêwin êkwânihi kihci âpacihcikan ohci kî-DNA. Aniskac ohciwêwin tahkonam kiskêyihtamohiwêwin êwako wiyasiwâtam tanisi ta-isinâkosêyin, êkwa kiskîsik itasinâsowin, asici mihcêt kotaka kîkway.

Cikâstêpayicikanisihk masinahikan âcimowasinahikana ohci ayisiyiniw ô- mâmawohkamâtowin asici ôma itamahcihowin nâkatohkâtowin pamihcikêwin. EMRs mînopayin, êkwa mâmawinam kahkiyaw kiskêyihtamohiwêwin ohci otahkôsiwak êkosi isi wâpahcikâtêwin mitoni kîsihcikâtêw.

Cikâstêpayicikanisihk masinahikan otahkôsiwak pîhtikwêwin êwako ita otahkôsiwak ta-kî-wâpahtawak ôma kiskêyihtamohiwêwin ka-kî-môsahkinikâtêk ohci wiyawaw pîhci itamahcihowin nâkatohkâtowin tasihkêwina.

Ihtasiwin itamahcihowin natonikêwin wâ-wâpahcikêwin isi itamahcihowin ohci kahkiyaw ihtasiwin (namôy piko pêyak ayisiyiniw), ta-kakwê maskawisihtahk ôma itamahcihowin ohci kahkiyaw ihtasiwin. Ispîhk wâ-wâpahcikêwin ôma ihtasiwin itamahcihowin, kî-nâkatohkâtên mîna ta-kiskêyihcikâtêk kiko âyimihowina ka-itocikêmakahkik nêsowisiwin (ahpô mîyw- âyâwin).

Kâcikâtêw âcimostâkêwin êwako âcimostâkêwin kî-âpihkonikâtêw ohci nisitawêyihtâkosiwin (tâpiskôc, âcimostâkêwin ta-kî-kiskinohwahikêw kiskêyihtamohiwêwin ohci awiyak asici manicôsaspinêwin êka ta-wîhikâsôt êkwâna ayisyiniw).

Kaskamohtêwin pîhci wiyastêwin ohci app, êwako nawac sôhkêsîs isi ta-nakiskamin pîhci ôma app.

Kwêskinâkohtâwin êkwânihi mêskocipayiwina pîhci DNA sakâpîhkanis ohci âsiwacikanisisa. Ka-kî-âpacihikôn, mâyitôtakon, ahpô namôy âpatan (namôy kî-itiskâkôn).

Masinahikâsowin êwako âcimostâkêwin mawâcihcikêwin ka-micimina kiskêyihtamohiwêwin ohci atiht âhkosiwin.

Masinhikêtâkan masinahikêwin, ahpô masinhikêtâkan masinahikêwin êwako katawâhk pakitinkâtêw cikâstêpayicikanisihk mîskotônikêwin kiki ka-kêhciwak masinahamin kî-wîhowin.

Mêskotascikêwin Âpacihtâwin ohci Âcimostâkêwin: Ispîhk âcimostâkêwin môsahkinikâtêw, môsahkinikâtêw kiki êyiwêhk itâpatisiwin. Kîspin ayisiyiniw, mâmawihitowin, ahpô mâmawohkamâtowin êwako ka-môsahkinakik ôma âcimostâkêwin otinam âcimostâkêwin (pîhci ôma paminikêwin, tipiyawê itamahcihowin kiskêyihtamohiwêwin) kî-môsahkinikâtêw kiki pêyak kîkway, mîna âpacihtâw kiki pîtos kîkway, êwako isihkâtêw mêskotascikêwin âpacihtâwin.

Nisitawêyihtâkosiwin êkwânihi atiht ohci kiskêyihtamohiwêwin (âcimostâkêwin) êwako wîcihiwêw ta-nisitawêyihtâkosit ayisiyiniw (tâpiskôc ôwîhowin êkwa tânispi ê-tipiska). Kikinikâtêwin.

Têpêyimowin êwako pakitêyihtamowin.

Tipiyawê itamahcihowin kiskêyihtamohiwêwin (PHI) êwako “nisitawêyihtâkosiwin kiskêyihtamohiwêwin” ohci ayisiyiniw itamahcihowin ahpô itamahcihowin nâkatohkâtowin masinahikâtêwin. Êwako ta-kî-asici mitoni mistahi kiskêyihtamohiwêwin, tâpiskôc kiskêyihtamohiwêwin ohci kî-itamahcihowin isayâwin(a), nanâtawihiwêwin, maskihkîwikamik wasinahikanis âkihtason, maskihkiya ka-otinamin, mîna mitoni ayiwâkês. Kâcisowin wiyasiwêwina pîhci Kânata wiyasiwâtam mîna oyâpahcikâtêw PHI (Ref: https://www.gov.nl.ca/hcs/files/phia-phia-faqs-feb-2011.pdf )

Wâh-wâpahtamowin êwako ôma ispîhk ocêstatêyâpiy otinikâtêw ohci kimiyaw, wâposwâspinêwin mâna ohci, êkwa wâpahcikâtêw pîhci laboratory ta-wîcihikocik mahti ê-ayâyin âhkosiwin, êkwa iyikohk âhkosiwin.